Τρίτη, 30 Ιουνίου 2015

Αυτή είναι η ύστατη ώρα των Αποφάσεων και της Ενότητας. Μετά από λίγες ώρες όλα θα είναι αλλιώς

Αυτή, την κυριολεκτικά ύστατη στιγμή, πυκνώνουν οι φήμες ότι αναπτύσσεται κινητικότητα μεταξύ Κυβέρνησης και Εταίρων- Πιστωτών για την εξεύρεση λύσης και συμφωνίας. Μακάρι να μην είναι φήμες και τελικά έστω και στο τελευταίο λεπτό να αποφύγουμε τα χειρότερα, δηλαδή την λήξη του προγράμματος και την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από μηδενική βάση, με τις τράπεζες κλειστές, την Ελλάδα  χρεοκοπημένη και το χρέος άμεσα απαιτητό, δηλαδή σε συνθήκες εκτελεστικού αποσπάσματος. Εάν πράγματι ο Πρωθυπουργός και η Κυβέρνηση πιστεύουν ειλικρινά ότι η χώρα πρέπει να παραμείνει πάση θυσία στο Ευρώ πρέπει να προσπαθήσουν έστω και τώρα. Εξάλλου το δημοψήφισμα φαίνεται ότι ήδη λειτούργησε ως διαπραγματευτικό τρικ διότι ως κανονικό δημοψήφισμα έχει πολλά προβλήματα για να γίνει. Ας αξιοποιήσουν αυτό το αποτέλεσμα και να κάνουν την κίνηση που έχει ανάγκη η Ελλάδα και ο ελληνικός λαός.
Ο δρόμος της δραχμής είναι δρόμος της καταστροφής και εφόσον δεν υπάρξει εγκαίρως συμφωνία η καταστροφική πορεία έχει πλέον ξεκινήσει. Όλοι, τόσο στην Κυβέρνηση όσο και οι πολίτες που αγωνιούμε κάθε στιγμή βιώνοντας πρωτόγνωρα μέρες ταπείνωσης μπροστά στα ΑΤΜ και στις κλειστές τράπεζες, ας κατανοήσουμε ότι αυτή δεν είναι η ώρα «χάρτινων» πολιτικών εγωϊσμών και ανώφελων διχασμών, είναι η ώρα της ευθύνης και της ενότητας. Μαζί μπορούμε να αντιμετωπίσουμε, στον δύσβατο και ακόμη δυσκολότερο πλέον δρόμο μέσα στο ευρώ, την αυστηρή πλην όμως ασφαλή Ευρώπη, όταν είμαστε μέσα, αλλάζοντας πρώτα απ΄όλα την ίδια την πολιτική μας συμπεριφορά και αντίληψη κυβερνώντες και πολίτες, μπορούμε με ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης να κάνουμε την Ελλάδα πιο δυνατή με την κοινωνία όρθια και μόνο τότε θα μπορέσουμε να συμβάλλουμε στην αλλαγή της Ευρώπης. Ο δρόμος του αγώνα για την Ελλάδα, την Ευρώπη, τους λαούς χαράζεται και διαβαίνει μέσα στο ευρώ και την Ευρώπη. Έξω από αυτήν ο δρόμος γίνεται καταστροφικός γκρεμός  ιδιαίτερα για ένα λαό που έχει πονέσει και πληγωθεί τόσα χρόνια τώρα.
Τούτη είναι η τελευταία στιγμή για να πάρει ο Πρωθυπουργός και όσοι συνεργάτες του ειλικρινά πιστεύουν στο Ευρώ και την Ευρώπη τις κρίσιμες και λυτρωτικές Αποφάσεις. Μετά από λίγες ώρες όλα θα έχουν γίνει τόσο δύσκολα γιατί η διαπραγματευτική ισχύς της χώρας θα έχει πλέον εξασθενίσει εάν δεν έχει εκμηδενισθεί. Μετά από λίγες ώρες όλα θα είναι αλλιώς!!!

Κυριακή, 28 Ιουνίου 2015

Το «δημοψήφισμα» ως ο «από μηχανής θεός»


Όσοι πραγματικά πιστεύουμε στην αξία του θεσμού του δημοψηφίσματος και της άμεσης δημοκρατίας για την ενίσχυση της δημοκρατικής δυναμικής του αντιπροσωπευτικού πολιτικού συστήματος  οφείλουμε να είμαστε αυστηροί και απαιτητικοί στη τήρηση των όρων που καθιστούν ουσιαστικό το δημοψήφισμα.
Γιαυτό διαδικασίες άρπα κόλα χωρίς ευρύ, ανοικτό δημοκρατικό διάλογο, επαρκή χρόνο για στοιχειωδώς επαρκή οργάνωση, με άλλα λόγια χωρίς εγγυήσεις ελευθερίας και χωρίς χειραγωγικά διλήμματα που φαλκιδεύουν την βούληση  του πολίτη πριν από την κάλπη δεν συνιστούν  εφαρμογή της άμεσης δημοκρατίας αλλά διακωμώδησή της.
Πόσο μάλλον η διεξαγωγή ενός δημοψηφίσματος χωρίς σαφές διακύβευμα, χωρίς να γνωρίζει ο πολίτης με απόλυτη ακρίβεια τις συνέπειες της Απόφασή του, υποκρύπτοντας ενδεχομένως στοχεύσεις που δεν ομολογούνται ή πιθανότητες που δεν αποκλείονται αποτελεί κάκιστη εφαρμογή νοσηρής αντίληψης για την δημοκρατία και την λαϊκή κυριαρχία.
Κανένας πολίτης δεν έχει να φοβηθεί την ετυμηγορία του εάν αυτή είναι στέρεα θεμελιωμένη σε καθαρά και σαφή ερωτήματα όταν μάλιστα διακυβεύονται κορυφαίες επιλογές για την κοινωνία και τον τόπο.
Εν προκειμένω η θέση σε δημοψήφισμα των προτάσεων των δανειστών έτσι και αλλιώς είναι μία εύθραυστη επιλογή. Πόσο μάλλον εάν αυτή δεν ήταν τελικά το οριστικό, τελικό και αμετάβλητο κείμενο της διαπραγμάτευσης. Για έναν πολύ απλό λόγο. Διότι ο φορέας της πρότασης μπορεί να την αποσύρει, να την μεταβάλλει, να την αλλάξει. Ο πολίτης όμως δεν μπορεί να πάει στην κάλπη παρακολουθώντας την «σβούρα» των διαπραγματεύσεων. Ο πολίτης θέλει καθαρό διακύβευμα. Ήταν πιο λογικό η Κυβέρνηση να θέσει την δική της πρόταση στην κρίση του πολίτη, να ανανεώσει την πολιτική εντολή ιδίως όταν η πρόταση αυτή απείχε από τον προγραμματικό πολιτικό της λόγο.
Το ερώτημα που ενέκρινε η Βουλή μπορεί να συγκεντρώσει στο ΟΧΙ και εκείνους που δεν θεωρούν, εάν δεν επιδιώκουν, αρνητική κατάληξη το Grexit και εκείνους που πιστεύουν ότι η έξοδος από το ευρώ είναι καταστροφική πλην όμως και οι προτάσεις των δανειστών απαράδεκτες. Είναι προφανές ότι η διαχείριση της εντολής του ΟΧΙ δεν είναι δεδομένη και γνωστή από πριν για τον πολίτη που θέλει να την επιλέξει. Αντιστρόφως στο ΝΑΙ θα συγκεντρωθούν όλοι όσοι πιστεύουν ότι διακυβεύεται η παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη παρότι δεν συμφωνούν αλλά και έχουν ήδη υποστεί τις συνέπειες της σκληρότητας των δανειστών.  Ο πολίτης θα διαλέξει μεταξύ ενός ΟΧΙ που ενδεχομένως οδηγεί σε άγνωστους δρόμους και ενός ΝΑΙ που διασφαλίζει την σταθερή πλην όμως γνωστή και δύσκολη πορεία της Ελλάδας στην Ευρωζώνη. Εάν η Κυβέρνηση ήθελε να ενισχύσει την θέση της στη διαπραγμάτευση μεταχειριζόμενη  ως διαδικασία πίεσης και όχι ως θεσμό άμεσης δημοκρατίας το δημοψήφισμα όφειλε να θέσει καθαρό διακύβευμα περί παραμονής ή όχι στο Ευρώ στο οποίο είναι δεδομένη η βούληση του ελληνικού λαού και συνεπώς η ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος θα ήταν καθοριστική.
Όλα αυτά δεν δείχνουν αφοσίωση σε αρχές και αξίες για την άμεση δημοκρατία και την συμμετοχή του πολίτη αλλά μάλλον τακτικιστικά τερπίπια που όμως γίνονται σε βάρος των θεσμών και εντέλει της δημοκρατίας.
Η απόφαση της Κυβέρνησης για το δημοψήφισμα ίσως έχει εντέλει μία θετική κατάληξη: να λειτουργήσει ως «από μηχανής θεός» που θα κινητοποιήσει τα επόμενα εικοσιτετράωρα τις ηγεσίες των θεσμών, των εταίρων να ασχοληθούν σοβαρότερα με την ουσία του ελληνικού προβλήματος, την ρύθμιση και την ελάφρυνση του χρέους. Αυτή την «νίκη» η Κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να την απολαύσει γιατί θα είναι με την πλάτη στο τοίχο, με τις τράπεζες κλειστές και την Ελλάδα στην εξώπορτα της ευρωζώνης. Αλλά το σημαντικό είναι να κερδίσει η Ελλάδα !!! 

Το δημοψήφισμα και η ευθύνη του πολίτη.


Το δημοψήφισμα είναι  ο κορυφαίος θεσμός άμεσης δημοκρατίας, η συνετή, εύστοχη και οργανωμένη αξιοποίησή του εμπλουτίζει την λειτουργία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Πολλές χώρες το έχουν στο θεσμικό τους «οπλοστάσιο» και πολλές κυβερνήσεις ή και κοινωνικές συλλογικότητες έχουν ενεργοποιήσει την άμεση έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας. Στην Ελλάδα το μεν Σύνταγμα το ρυθμίζει, το πολιτικό σύστημα με επιμονή έχει κατορθώσει να το βάλλει στο «ράφι».
Το δημοψήφισμα είναι μία πολύπλοκη ως προς την αρχιτεκτονική του διαδικασία διότι προϋποθέτει σαφή και λακωνική διατύπωση του διακυβεύματος, δηλαδή του ερωτήματος αλλά και των συνεπειών που ακολουθούν σε κάθε απάντηση. Ισχυρίζονται πολλοί και δεν έχουν άδικο ότι όταν το ερώτημα διατυπώνεται από τις Κυβερνήσεις ενδέχεται να υποκρύπτει διάθεση χειραγώγησης του αποτελέσματος. Αλλά και αντιθέτως ενδέχεται να οδηγήσει σε χειραγώγηση όταν τα διλήμματα δεν είναι σαφή και συγκεκριμένα. Είναι μία δύσκολη υπόθεση αλλά αυτό δεν μειώνει την τεράστια δημοκρατική δυναμική του.
Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ασφαλώς ότι κάθε δημοψήφισμα, σε κάθε συγκυρία είναι πανάκεια. Απαιτείται εύστοχη επιλογή του χρόνου, σαφέστατη διατύπωση του διακυβεύματος και κυρίως προσδιορισμός του πραγματικού και ουσιαστικού αποτελέσματος της λαϊκής βούλησης.  Εν συνεχεία η προετοιμασία, δηλαδή ο διάλογος και η επαρκής χρονική διάρκεια των αντιπαρατιθέμενων θέσεων είναι κάτι παραπάνω από το «ήμισυ του παντός». Η σημασία του δημοψηφίσματος δεν εστιάζεται μόνο στην ψηφοφορία αλλά η δημοκρατική νομιμοποίηση του θεσμού κερδίζεται στον δημόσιο διάλογο έτσι ώστε ο πολίτης όταν μεταβεί στην κάλπη και επιλέξει απάντηση να έχει πλήρη συνείδηση της Απόφασή του. Η διαυγής συνείδηση της απόφασης του πολίτη και εν συνεχεία η έκφραση στην κάλπη είναι η κορυφαία στιγμή του δημοψηφίσματος.

Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2015

Καταργείται το "Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας" αλλά ο δρόμος για την πραγματική αυτοδιοίκηση είναι ακόμη δύσβατος.


Σχόλιο για τα άρθρα 12-18 του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης

Η Κυβέρνηση έθεσε στη διαβούλευση το πρώτο σχέδιο νόμου για την τοπική αυτοδιοίκηση με τίτλο «ΑΥΤΟΤΕΛΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΟΤΑ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ και ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΟΤΑ – Κανόνες Δημοσιονομικής Διαχείρισης και ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ». Δύο βασικές ενότητες έχουν εν μέρει εμβληματικό αλλά και έντονα πολιτικό περιεχόμενο. Πρόκειται για την ρύθμιση των θεμάτων και των δομών εποπτείας επί των Δήμων, των Περιφερειών και των νομικών τους προσώπων καθώς και για την άσκηση δημοσιονομικού και οικονομικού ελέγχου στους Ο.Τ.Α.  Μία από τις σημαντικές τομές του ν.3852/2010, του Καλλικράτη, ο Ελεγκτής Νομιμότητας και η υπηρεσία της οποίας προϊσταται επανακαθορίζεται και υπάγεται απευθείας στο Υπουργείο Εσωτερικών χωρίς να μεταβάλλεται  δραστικά η αρχιτεκτονική του. Το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας αντικαθίσταται από την "Επιτροπή Οικονομικής Ανασυγκρότησης ΟΤΑ" και μεταβάλλεται το περιεχόμενο της οικονομικής επιτήρησης στα όρια που επιτάσσει το Σύνταγμα, δηλαδή με σεβασμό στην οικονομική αυτοτέλεια
Με την ρύθμιση των άρθρων 12-18 του Σχεδίου Νόμου περί της Επιτροπής Οικονομικής Ανασυγκρότησης ΟΤΑ, «ξηλώνεται» ένα μέρος «μνημονιακών διατάξεων» που αναφέρονται στην επιτήρηση και τον οικονομικό έλεγχο επί των ΟΤΑ και  αποκαθίσταται εν μέρει το θεσμικό πλαίσιο της οικονομικής εξυγίανσης των ΟΤΑ που είχε καταστρώσει ο νομοθέτης του ν.3852/2010. Έτσι αποδεικνύεται ότι ο «Καλλικράτης» δεν είναι μνημονιακός νόμος!!!
Η Επιτροπή Οικονομικής Ανασυγκρότησης αποτελείται από 13 μέλη, εκ των οποίων ένας, ο Πρόεδρος είναι Σύμβουλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι έξι είναι υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου Εσωτερικών (1 Γενικός Διευθυντής, 2 Διευθυντές και 3 Τμηματάρχες) και τρεις υπηρεσιακοί παράγοντες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Υπουργείο Οικονομικών (1 Γενικός Διευθυντής, 1 Διευθυντής και 1 Τμηματάρχης) τρεις εκπρόσωποι της ΚΕΔΕ ή της ΕΝΠΕ αντίστοιχα. Η τελευταία σύνθεση του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας (άρθρο 74 του ν.4316/2014) ήταν επταμελής και περιελάβανε τον Σύμβουλο του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως Πρόεδρο, δύο στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών (1 Γενικό Διευθυντή και 1 Διευθυντή) έναν εμπειρογνώμονα και τρεις από το Υπουργείου Οικονομικών (1 Γενικός Διευθυντής, 1 Διευθυντής και ένα εκπρόσωπος του Υπουργού Οικονομικών) καθώς και έναν εκπρόσωπο της ΚΕΔΕ ή ΕΝΠΕ αντίστοιχα. Σε αυτό μετείχαν ως μέλη χωρίς δικαίωμα ψήφου δύο τμηματάρχες του Υπουργείου Εσωτερικών και ένας του Γενικού Λογιστηρίου. Με το Σχέδιο Νόμου αυτοί γίνονται πλέον  μέλη με δικαίωμα ψήφου.
Η σύνθεση της Επιτροπής σύμφωνα με το Σχέδιο Νόμου είναι σαφώς επικεντρωμένη στο Υπουργείο Εσωτερικών και έτσι αποκαθίσταται η ουσιαστική αρμοδιότητα άσκησης και της οικονομικής εποπτείας από το Υπουργείο Εσωτερικών και όχι από το Υπουργείο Οικονομικών και το Γενικό Λογιστήριο, όπως κατέστρωνε το θεσμικό πλαίσιο του Παρατηρητηρίου.
Η διαδικασία ελέγχου, επιτήρησης και κυρίως συμβουλευτικής υποστήριξης των Δήμων και των Περιφερειών καθώς και των νομικών τους προσώπων συνάδει πλέον,  έτσι όπως ρυθμίζεται με το Σχέδιο Νόμου, με την τήρηση και τον σεβασμό της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ και συνεπώς κινείται με ασφάλεια εντός των συνταγματικών ορίων. Αυτή είναι μία κρίσιμη θεσμική και πολιτική τομή σε σχέση με την νομοθεσία περιστολής της οικονομικής αυτοτέλειας που είχαν καταστρώσει οι νόμοι 4111/2012, 4270/2013 και 4316/2014.

Σάββατο, 13 Ιουνίου 2015

Λιμάνια και Αυτοδιοίκηση......

Τα πρόσφατα δημοσιεύματα για τον σχεδιασμό και τα έργα που προγραμματίζει η Ανώνυμη Εταιρεία «Οργανισμός Λιμένων Νομού Ευβοίας» δικαίως δημιουργούν κλίμα ευφορίας διότι η Εύβοια έχει τεράστιες δυνατότητες στην ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών και συνεπώς απαιτεί την ανάπτυξη σύγχρονων και αντάξιων λιμενικών υποδομών. Αυτό το αναμφισβήτητο δεδομένο δεν αρκεί όμως για να καθαγιαστεί η σύλληψη, η υλοποίηση και κυρίως η αυτάρεσκη πολυπραγμωσύνη του Οργανισμού, απότοκος και των κεκτημένων παλαιών Λιμενικών Ταμείων, ιδίως όταν εκτείνεται και αφορά ζωτικές περιοχές στην καρδιά της πόλης. Είναι οργανισμός ανάπτυξης των λιμενικών εγκαταστάσεων και όχι αναπτυξιακός φορέας της πόλης και του νομού. Με άλλα λόγια δεν μπορεί να παρεμβαίνει σε ζωτικούς χώρους των Δήμων και δευτερευόντως της Περιφέρειας. Ανεξαρτήτως εάν οι κατά περίπτωση αιρετές αρχές αυτό το αποδέχονται και συμβιβάζονται με την επεκτατικότητα ενός μη δημοκρατικά νομιμοποιημένου κρατικού φορέα.
Στο πλαίσιο αυτό είναι αναγκαίο να επαναοριοθετηθούν οι χερσαίες ζώνες των λιμένων και να περιοριστούν αποκλειστικά και μόνο στον απαραίτητο για την λειτουργία κάθε λιμένα χώρο. Οι υπόλοιπες παράκτιες περιοχές στον αστικό ιστό, όχι απλώς να παραχωρηθούν, αλλά να περιέλθουν νομοθετικά στους οικείους Δήμους έτσι ώστε να αποτελούν ενιαίους με την υπόλοιπη πόλη χώρους διοικητικής, πολιτικής και αναπτυξιακής ευθύνης.
Όσο για την νομική μορφή και την σύσταση των οργάνων διακυβέρνησης των λιμένων, στις περιπτώσεις που πρόκειται για εθνικής σημασίας ας επιλέξει την μορφή το αρμόδιο Υπουργείο αλλά όταν πρόκειται για περιφερειακής σημασίας, είτε είναι «κατά μόνας» είτε όλα μαζί, είναι αυτονόητη η ενεργή συμμετοχή της Περιφέρειας έτσι ώστε να μπορεί να εντάξει στον σχεδιασμό της περιφερειακής ανάπτυξης και αυτές τις υποδομές. Αντιστοίχως για τα λιμάνια τοπικής σημασίας ή τα λιμάνια των μικρών νησιών όπου οι επιχώριοι  Δήμοι πρέπει να έχουν ενεργή συμμετοχή.
Όλα τα παραπάνω δεν παραβλέπουν και τα θετικά αποτελέσματα της ενάργειας του ΟΛΝΕ, αυτά ως εμπειρία δυναμικής διοίκησης αποτελούν καλές πρακτικές για τους Δήμους και την Περιφέρεια. Όμως άλλο αυτό και άλλο το δημοκρατικό και αναπτυξιακό διακύβευμα  για την δημοτική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση ή οποία δεν πρέπει να αρκείται στην περιθωριακή της θέση σε έναν κρίσιμο γεωαναπτυξιακό χώρο.