Περιφερειάρχες: Από το «Λιβανιστήρι» …… σε ρόλο «Μωρών Παρθένων»

Μετά την ψήφιση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης (Νόμος 5314/2026) οι Περιφερειάρχες …ξύπνησαν.

Οι Περιφερειάρχες δια του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΝΠΕ διαμαρτύρονται κατόπιν εορτής για την κατάργηση των Έπαρχων. Πράγματι η διάταξη της παρ. 8 του άρθρου 160 του Ν.3852/2010 όριζε ότι: «Στις περιφερειακές ενότητες που είναι πρώην νησιωτικά επαρχεία ορίζεται έπαρχος από την παράταξη του περιφερειάρχη, με την απόφαση της παρ. 1. Ο έπαρχος ασκεί τις αρμοδιότητες που του μεταβιβάζει ο περιφερειάρχης με την ίδια απόφαση. Ο έπαρχος λαμβάνει αντιμισθία, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 181».

Ευλόγως διερωτάται κανείς: Η ΕΝΠΕ δεν  διάβασε το προσχέδιο, το τεθέν στη διαβούλευση Σχέδιο και τελικά το Σχέδιο Νόμου του νέου Κώδικα;. Ήδη από το προσχέδιο οι Έπαρχοι είχαν εξαφανιστεί. Τελικά τι περιεχόμενο είχε η συμμετοχή των εκπροσώπων της ΕΝΠΕ στις Επιτροπές που υποτίθεται ότι συνέτασσαν τον πολυδιαφημισμένο Νέο Κώδικα; Δεν πήραν χαμπάρι;

Ομοίως και για το δευτερεύουσας σημασίας ζήτημα της μείωσης των Συνεργατών μετακλητών υπαλλήλων. Εάν τους ενδιάφερε πραγματικά όφειλαν να το είχαν παρακολουθήσει από το Προσχέδιο.

Αλλά εάν τα παραπάνω είναι περιορισμένου ή συντεχνιακού ενδιαφέροντος η συμπλήρωση των «παραπόνων» με τα ζητήματα των αρμοδιοτήτων γίνεται πλέον ιλαροτραγική.

Όποιος αντικειμενικά, χωρίς παρωπίδες,  μελετούσε το Προσχέδιο και εν συνεχεία το Σχέδιο της Διαβούλευσης και το Σχέδιο Νόμου θα διαπίστωνε το μείζον έλλειμα ή την μείζονα επιλογή του Κώδικα για τις αρμοδιότητες των Περιφερειών. Είχαμε επισημάνει ότι η απαρίθμηση των περισσοτέρων αρμοδιοτήτων των Περιφερειών στην κατηγορία των «κρατικών υποθέσεων» προμήνυε την αφαίρεση τους από τις Περιφέρειες ή την άσκησή τους σε καθεστώς « αυταρχικής εποπτείας» που εξαφανίζει την διοικητική αυτοτέλεια και παραβιάζει το Σύνταγμα και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας. Το περιεχόμενο, οι νομοτεχνικές επιλογές και η ισοπεδωτική ενοποίηση των διατάξεων για Δήμους και Περιφέρειες παράλληλα με την πασιφανή συγκεντρωτική αντίληψη ρύθμισης του θεσμού κόντρα στο ευρωπαϊκό κεκτημένο της Αυτοδιοίκησης είναι ορατά « δια γυμνού οφθαλμού»  καθώς συνθλίβουν  την έτσι και αλλιώς ανολοκλήρωτη Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση.

Στις 14 Μαΐου 2026 μετά την συνάντηση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΝΠΕ με τον Υπουργό κ. Λιβάνιο ο Πρόεδρος της ΕΝΠΕ κ. Χατζημάρκος δήλωνε:  «Θέλω να ευχαριστήσω τον Υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο για την πρωτοβουλία που οδηγεί στην κωδικοποίηση και τον εκσυγχρονισμό διατάξεων που υπήρχαν διάσπαρτες σε περισσότερα από 500 νομοθετήματα. Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης συνιστά μια νέα αρχή για τον θεσμό που επί 16 χρόνια λειτούργησε με δανεικές διατάξεις. Ένα μεγάλο έργο τελειώνει και ένα εξίσου μεγάλο τώρα αρχίζει. Αυτό της ενίσχυσης της αυτοτέλειας του θεσμού και της εξ αυτής αύξησης της παραγωγής αποτελεσμάτων προς όφελος των πολιτών. Στο αμέσως επόμενο διάστημα και προ της ολοκλήρωσης της σχετικής διαβούλευσης του σχεδίου νόμου, θα έχουμε επεξεργαστεί και την ταξινόμηση των ανοικτών ζητημάτων ανά χαρτοφυλάκιο Υπουργείου….»

Προφανώς ο Πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΝΠΕ δεν αντιλήφθηκαν όσα σήμερα, μετά την ψήφιση του Κώδικα ξαφνικά ανακάλυψαν. Η συνάντηση με τον κ. Λιβάνιο ήταν μόνο για το λιβάνι;

Η διεκδίκηση της πολιτικής και διοικητικής αυτοτέλειας της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης είναι ένα μεγάλο διακύβευμα που προϋποθέτει σταθερή προσήλωση στις αρχές της δημοκρατικής διακυβέρνησης, της ουσιαστικής αποκέντρωσης και κυρίως της προσέγγισης στο ευρωπαϊκό κεκτημένο της Αυτοδιοίκησης. Προϋποθέτει όμως πάνω απ’ όλα πολιτική και θεσμική σοβαρότητα. Η Ένωση Περιφερειών δεν την έχει. Αντί να επιλέξει τον ρόλο ενός σοβαρού συλλογικού οργάνου της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης με ενδελεχή επεξεργασία προτάσεων και θέσεων επιλέγει το ρόλο λιβανιστήριου και – ακόμη χειρότερα- των   «Μωρών Παρθένων».

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Περιφερειών μπορεί να προσφέρει μόνο μία υπηρεσία πλέον. Να παραιτηθεί. Να εκλεγεί ένα άλλο Συμβούλιο ικανό να διεκδικήσει τον ρόλο που το Σύνταγμα και ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας επιτάσσει για  τις Περιφέρειες.