Περιφερειακή Ανάπτυξη και Δημοκρατικός Προγραμματισμός

 

Οι αγώνες των αγροτών πέρα από την διεκδίκηση άμεσων και δίκαιων αιτημάτων συναντά την στήριξη της κοινωνίας κυρίως στην ελληνική περιφέρεια γιατί γίνεται όλο και περισσότερο κατανοητό ότι χωρίς την υποστήριξη του πρωτογενή τομέα η ύπαιθρος  δεν έχει καμία προοπτική ευημερίας. Αυτό η κοινωνία το κατανοεί ανεξάρτητα εάν ο αγροτικός κόσμος δεν έχει την συγκυριακή ή και δομική προτεραιότητα να διεκδικήσει γενικότερες πολιτικές αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση καθώς προέχει η διεκδίκηση της επιβίωσής τους. Γύρω από την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα διασυνδέονται τα σημαντικότερα διακυβεύματα του τόπου, όπως το δημογραφικό, η διατροφική επάρκεια, η ανθεκτικότητα των υποδομών σε αντιδιαβρωτικά, αντιπλημμυρικά και εγγειοβελτιωτικά έργα, οι υποδομές στις μεταφορές.

Χωρίς ισχυρό πρωτογενή τομέα δεν υπάρχει προοπτική περιφερειακής ανάπτυξης. Ταυτόχρονα όμως η περιφερειακή ανάπτυξη είναι το κλειδί για την αναγέννηση της χώρας και ιδιαίτερα της υπαίθρου. Η περιφερειακή ανάπτυξη προϋποθέτει την παραμονή του παραγωγικού πληθυσμού στις πόλεις και κυρίως στα χωριά, το ζωντάνεμα των τοπικών κοινωνιών. Η σχέση είναι αμφίδρομη. Η παρουσία του παραγωγικού πληθυσμού και κυρίως των νέων στην τοπική παραγωγή αποτελεί ένα ακόμη ανάχωμα στην δημογραφική αφαίμαξη.

Όλα αυτά απαιτούν ολοκληρωμένο σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης που θα συνδέει όλους τους τομείς της περιφερειακής οικονομίας και θα βασίζεται στην συνέργειά τους. Ένα τέτοιο αναγκαίο σχέδιο πρέπει να απαντά αποτελεσματικά με δυναμισμό και στις απειλές ιδίως εκείνες που προέρχονται από την βουλιμία των οικονομικών παραγόντων που υπερεπενδύουν σε τομείς που επηρεάζουν δυσμενώς την περιφερειακή ανάπτυξη, όπως η ασύδοτη επέλαση των ΑΠΕ σε βάρος του περιβάλλοντος, της γης υψηλής παραγωγικότητας, η υπερεκμετάλλευση των ζωνών ιχθυοκαλλιέργειας, ο υπερτουρισμός κ.ο.κ.

Κλειδί για την σύνθεση και εν συνεχεία την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης είναι η επαναφορά στο προσκήνιο με αξιοποίηση πλέον των ψηφιακών συμμετοχικών εργαλείων του συστήματος του Δημοκρατικού Προγραμματισμού. Ασφαλώς δεν αρκεί ούτε ενδείκνυται η αναβίωση ενός νέου Νόμου 1622/1986 που έβαλε τα ψήγματα του Δημοκρατικού Προγραμματισμού την δεκαετία του 80΄αλλά σταδιακά ατόνησε και εγκαταλείφθηκε. Ο Δημοκρατικός Προγραμματισμός παράλληλα με ουσιαστικές διαδικασίες διαβούλευσης και συμμετοχής φορέων και πολιτών θα διασφαλίζει την ενεργή παρουσία των πολιτών και της κοινωνίας στον προγραμματισμό της Περιφερειακής Ανάπτυξης, είναι η δημοκρατική αρτηρία της γιατί ο σχεδιασμός και η εφαρμογή των πολιτικών της περιφερειακής ανάπτυξης δεν είναι και δεν πρέπει να είναι υπόθεση κεντρικού τεχνοκρατικού σχεδιασμού, υποταγμένου σε επιλογές συγκεντρωτικών προτύπων διακυβέρνησης γιατί τότε οι επιλογές τους δεν υπηρετούν την ενδογενή ανάπτυξη της περιφέρειας,  δεν είναι σε θέση να αντιστοιχηθούν με τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και της περιφέρειας.

Ο Δημοκρατικός προγραμματισμός ως αρτηρία της περιφερειακής ανάπτυξης ενεργοποιεί και το περιφερειακό και δημοτικό σύστημα διακυβέρνησης, ενισχύει την λειτουργία των βουλευόμενων αντιπροσωπευτικών οργάνων που σήμερα τίθενται διαρκώς και περισσότερο στο περιθώριο, Προϋποθέτει την ριζοσπαστική αλλαγή στην Αυτοδιοίκηση και την επαναφορά στο προσκήνιο των αρχών και των αξιών της τοπικής δημοκρατίας και της συμμετοχής των πολιτών, βγάζει στην άκρη την πελατειακή διασύνδεση τοπικών αρχών και οργάνων που εγκρίνουν χρηματοδοτήσεις προσανατολισμένες μάλιστα σε δράσεις  που ενισχύουν την ευκαιριακή επιλογή έργων έξω από ένα συνεκτικό και κοινωνικά προσανατολισμένο πρόγραμμα ανάπτυξης.

Τα παραπάνω δεν είναι πρωτίστως υπόθεση τεχνοκρατικών δομών και επιλογών αλλά είναι και πρέπει να είναι προτεραιότητα της πολιτικής και των θεσμών της δημοκρατικής αντιπροσώπευσης καθώς και του πολυεπίπεδου συστήματος διακυβέρνησης που χρειάζεται άμεσα ριζοσπαστική αλλαγή. Η πολιτική πρέπει να επανακτήσει το πρωτείο. Η περιφερειακή ανάπτυξη έχει ανάγκη τον δημοκρατικό προγραμματισμό για να εγγυηθεί την κοινωνική αναγέννηση της υπαίθρου, την ενδογενή ανάπτυξη των περιφερειακών παραγωγικών δυνάμεων, την ευημερία των τοπικών κοινωνιών. Για να είναι ανθρωποκεντρική και απελευθερωτική.

Χρειάζεται μία νέα πολιτική έμπνευση για την κοινωνία και το προοδευτικό πολιτικό δυναμικό της Αυτοδιοίκησης, των Δήμων και των Περιφερειών. Στο επίκεντρο αυτού του σχεδίου για την ανάπτυξη, την κοινωνία και το νέο Κράτος είναι η περιφερειακή ανάπτυξη με αρτηρία τον δημοκρατικό προγραμματισμό. Αυτή την έμπνευση πρέπει να δώσουν οι πολιτικές δυνάμεις που στοχεύουν στην προοδευτική Αλλαγή, στην Νέα Αλλαγή.